Ankara OSTİM ve İvedik sanayi bölgelerinde yaşanan patlamalarla 10 numara yağ kullanımı tekrar gündeme geldi. Son yıllarda ülke çapında özellikle kamyon ve otobüs gibi araçlarda kullanımı giderek yaygınlaşarak büyük bir vergi kaybı ile çevre tahribatına sebep olan ''10 numaralı yağ'' akaryakıt fiyalarının pahalı olması sebebiyle tercih ediliyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) madeni yağ sorununu çözmek için yeni bir tebliğ yayımladı. Ancak tebliğin 10 numara yağı kapsamadığı ortaya çıktı. Sektör temsilcileri, çözüm olarak, yasal boşluğun giderilmesi ve vergilerin akaryakıta eşitlenmesini öneriyor. Can ve mal sağlığı açısından büyük risk oluşturan on numara yağ satışlarının artmasına etken olarak da denetimsizlik gösteriliyor.
EPDK, "Bu yolla vergi kaçırılıyor." diyerek, denetimde Maliye Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nı işaret ederken Maliye Bakanlığı ise, "Bu akaryakıt sektörünün işi." diyerek, denetimde EPDK'yı adres gösterdi. Enerji üst kurumu da bir tebliğ yayımladı. Tebliğe göre, daha önce üretimi lisansa tabi ve satışları serbest olan madeni yağlar artık rastgele veya her yerde satılamayacak. Son tebliğle Kurul, madeni yağ satışlarına, belirlenen yer ve kriterlere uymak şartıyla izin verdi. Aksi halde, lisans almadan madeni yağ üretimi yapanlara 730 bin 665 lira, belirlenen kriterlere göre madeni yağ satışı yapmayanlara da bin 232 lira ile 61 bin 638 lira arasında ceza kesilecek. Ancak tebliğin, son dönemde tüketimi hızla artan 10 numara yağı kapsamadığı ortaya çıktı. Yetkililer, madeni yağ tebliğinde 50 civarı GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) ürünün tanımlandığı bilgisini verdi. Ancak 10 numara yağ diye piyasada satılan ürün, bu tebliğde yer alan GTİP'lerin kapsamına girmiyor. Bu arada Petrol Sanayicileri Derneği'ne (PETDER) göre, 10 numara yağın sadece vergi kaybı geçen yıl 1,5-2 milyar lirayı buldu.
Motorin tüketimi azalıyor
Türkiye'de 2010'da 810 bin ton ihtiyaç fazlası yağ iç piyasaya sunuldu.
Atık yağların tek yasal toplayıcısı PETDER, ancak 18 bin ton atık topluyor.
Dünyadaki atık yağ rafinerisi sayısı kadar Türkiye'de atık yağ rafinerisi var.
TÜBİTAK atık yağ işleyen tesisleri yerinde inceledi ve bakanlığa "Bunlar tesis değil" raporu verdi.
Sanayide yüzde 7-8 büyüme ve taşıt sayısı 650 bin artışa rağmen motorin tüketimi yüzde 5,5 azalıyor.
İsmail ALTUNSOY - ZAMAN