Tersanelerde yaşanan sorunlar nedeni ile gündeme gelen ‘tersanelerin kapatılması’ önerisinin tartışılmasının ardından dünyayı saran global kriz nedeni ile gemi inşa sanayinin durumu yurtdışında olumsuz etkilendi. Şu an yurtdışından gelen gemi siparişlerinde düşüş yaşanıyor. Son 6 ayda Türkiye genelinde tersanelere sadece 3 ihraç gemi siparişi verilirken, geçtiğimiz yıl aynı dönem içerisinde verilen ihraç gemi siparişi miktarı ise 9 olarak kayıtlara geçti. Sonuç olarak, yurtdışında ülkenin adının duyurulması anlamında önemli çalışmalara imza atan gemi inşa sanayini zor günler bekliyor.
Gemi inşa sanayi, 2004 yılından beri altın günlerini yaşıyordu. Tersanelerin 2012 yılına kadar dolu olduğu bildiriliyordu. Sipariş alan tersaneler sıralamasında 4’üncü sıraya yükselmişti. Ancak, global kriz nedeni ile yurtdışından alınan siparişlerde düşüş başladı. Dış siparişlerden önemli döviz girdileri sağlanıyordu. 2007 yılında Haziran ayı sonu itibari ile kesin sözleşmesi yapılan 72 gemiden 6’sı yurtdışına gönderildi. 2008 yılında ise, 103 gemiden sadece 3’ü yurtdışına gönderildi. Birçok tersane siparişleri iptal etmek zorunda kaldı.
Türkiye’nin stratejik bir bölgede ve seyir yolu üzerinde bulunması nedeni ile gemilerin bakım ve onarımının yapılması açısından önemli bir potansiyele sahibiz. Türk tersaneleri sipariş gemi yapımında marka haline geldi, dünya pazarlarında isim yaptı. Denizcilik sektöründe özellikle yurtdışında yakaladığımız başarılı grafiği kaybetmememiz gerekiyor. Ayrıca, dünya piyasalarında yaşanan ekonomik krizin etkilerini de hesaba katacak olursak gemi inşa sanayinin yaşayacağı kayıplar ağır olacağa benziyor.
Gemi siparişlerinde yaşanan iptaller, ülkenin önemli sorunları arasında yer alan işsizliğin artmasına da neden olacak. Yapılan araştırmalar da bu durumu gösteriyor. Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) tarafından hazırlanan “Global Finansal Krizin Türkiye Gemi İnşa Sanayi Üzerindeki Olumsuz Etkileri” başlıklı raporda, sektörde, 33 bin çalışandan 20 bininin işsiz kalabileceği uyarısında bulunuldu. Denizcilik Müsteşarlığı’na sunulan raporda, küresel krizin navlunların düşmesi, petrol ve gemi yan sanayi ürünlerindeki fiyat artışlarının sektörü ciddi biçimde etkilediği belirtildi.
Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği raporunun çözüm önerileri kısmında ise şu başlıkları sıraladı:
“Krizden çıkış için inşa edilmekte olan gemilerin kredilerinin yeniden yapılandırılması, orta vadeli yatırım ve işletme kredisi için ek fon yaratılması, kalkınmada öncelikli yöre kapsamındaki illerde uygulanmakta olan devlet yardımlarının en az 3 yıl gemi sanayicilerine yönelik olarak devreye sokulması”.
Sevgilerimle….